Bomen met een verhaal: ons houtig erfgoed

Bomen, struiken, hagen, … vaak zijn ze meer dan zomaar wat groen. Velen staan hier al eeuwen en vormen stille getuigen van onze geschiedenis. Wist je dat we daarom spreken van ‘houtig erfgoed’? Binnen onze gemeente brachten we dit in kaart – samen met Regionaal Landschap Schelde-Durme.

Wat noemen we houtig erfgoed?

Houtig erfgoed zijn bomen, struiken en hagen met erfgoedwaarde. Dat kan zijn omdat ze een inkijk geven in het verleden, zoals in oude gebruiken van landbouwers. Of omdat ze een specifieke plaats in het landschap innemen, bijvoorbeeld op een grenslijn. Ze zagen generaties passeren, hoorden het gelach op dorpsfeesten en voelden de stilte van afscheid.

Waarom inventariseren we houtig erfgoed?

Omdat het dreigt te verdwijnen. Want vaak weten we niet dat bepaalde bomen, struiken en hagen historisch zo belangrijk zijn en worden ze gekapt, verplant, vergeten, … Door deze groene erfgoedschatten in kaart te brengen, kunnen we ze beschermen, beheren en herstellen indien nodig.

Hoe brachten we houtig erfgoed in kaart?

Onze gemeente riep hiervoor de hulp in van Regionaal Landschap Schelde-Durme én van vrijwilligers, heemkundige kringen, natuurverenigingen, ... We gingen te werk in drie stappen.

1. In kaart brengen: we speurden naar aanwijzingen van houtig erfgoed in archieven, op oude landkaarten, op luchtfoto’s, …
2. Een omschrijving maken: we doken de natuur in en noteerden van het erfgoed telkens de exacte locatie, de omvang, de soort, …
3. Een waarde toekennen: we gaven elk erfgoedstuk een beoordeling op basis van zeldzaamheid, ouderdom, historisch verhaal, …

In de kijker

De bliksemboom

Op een historisch kruispunt langs de oude weg tussen Mechelen en Dendermonde staat een imposante lindeboom met een Mariakapelletje. In de jaren zestig sloeg daar de bliksem in. De boom liep ernstige schade op, maar als bij wonder bleef het kapelletje intact!

Locatie: Sint-Jansstraat, Lippelo

 Populieren bij het graf van Emile Verhaeren

Schrijver-dichter Emile Verhaeren kreeg een paalgraf langs de Schelde. Ontwerper Louis Van der Swaelmen voorzag daarbij zes Italiaanse populieren. Na de heraanleg van de grafsite bleven er maar drie over. Komend plantseizoen voegen we er drie toe, zo krijgt het geheel opnieuw z'n oorspronkelijke uitstraling.

Locatie: Kaai, Sint-Amands

De notelaar bij Hof van Seghers

Bij privéhoeve Hof van Seghers groeit op een kleine heuvel – om z’n voeten droog te houden - een grote notenboom. Wist je dat vroeger op een erf die bomen vaak naast het woonhuis geplant werden? Niet alleen omdat ze lekkere noten leverden, maar ook omdat ze insecten op afstand hielden.

Locatie: Kleine Amer, Puurs

Weet jij ook houtig erfgoed staan in onze gemeente - mét een verhaal erbij?

Laat het ons weten: info@puursam.be.

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt met de steun van het Programma voor Plattelandsontwikkeling (PDPO).