Wist je dat de Vlietvallei kampt met droogte? Tijd dus om beter om te gaan met water! Daarom sloegen verschillende partners de handen in elkaar: dat resulteerde in het project ‘Water zonder (be)grenzen in de Vlietvallei’. Samen maken we ons landschap klaar voor de toekomst!
De oorzaak
Geen getijdenwerking meer
Vroeger stond de Vliet in verbinding met de Rupel. Door de werking van eb en vloed werd constant water aangevoerd naar de vallei. Maar na de grote overstroming in Ruisbroek werd de Vliet losgekoppeld van de Rupel. Door het verdwijnen van de getijden droogt de vallei nu geleidelijk uit. Daardoor komt de oorspronkelijke natuur er onder druk te staan en is er minder water beschikbaar voor de landbouw.
In drie gemeentes
Het is noodzakelijk om het watersysteem in de Vlietvallei te verbeteren - verspreid over Puurs-Sint-Amands, Bornem en Londerzeel. Het gaat dus over een groot gebied waar water, natuur en landbouw samenkomen.
Wist-je-datje In onze gemeente en in Bornem spreken we van de Vliet. Een vliet is een waterloop met stromend water, meestal getijgebonden. In Londerzeel wordt diezelfde waterloop de Grote Molenbeek genoemd. Dat komt wellicht omdat het getij niet tot in Londerzeel kwam. |
De oplossing
Slim waterbeheer
Om in te spelen op de droogte-uitdagingen, ontstond het project ‘Water zonder (be)grenzen in de Vlietvallei’. Dat moet ervoor zorgen dat water:
- meer kans krijgt om in de bodem te infiltreren;
- beschikbaar blijft tijdens droge periodes;
- natuur en landbouw meer beschermt.
Zo wordt de Vlietvallei aantrekkelijker, leefbaarder en klimaatrobuuster.
De Vlietvallei wordt aantrekkelijker, leefbaarder en klimaatrobuuster.
Blue Deal Dit project past binnen de Blue Deal van de Vlaamse overheid. Dat is een programma waarmee Vlaanderen zich wil wapenen tegen waterschaarste, droogte en de gevolgen van klimaatverandering zoals overstromingen. |
In onze gemeente werd op vier locaties actie ondernomen.
De ingrepen
In onze gemeente werd op vier locaties actie ondernomen voor slimmer waterbeheer.
1. Ruisbroek: hoger waterpeil in de Gebuisloop
In Ruisbroek zorgden we voor een betere waterhuishouding in een gebied van zo’n veertig hectare. Daarvoor werden twee regelstuwen* geplaatst in de Gebuisloop, een zijtak van de Vliet. De ene vind je op het einde van de Donkstraat, de andere in de Kerkstraat. Dankzij deze stuwen kan de waterstand optimaal geregeld worden: dat helpt bij droogte en overvloedige neerslag.
2. Kalfort: vernatting van het Moer in Hof van Coolhem
Rond het Hof van Coolhem werd zo’n negentig hectare opnieuw natter gemaakt. Vroeger was dit gebied onderhevig aan getijden door de verbinding met de Vliet. Die historische verbinding kon niet hersteld worden maar er is een nieuwe verbinding gemaakt: aan de Kleine Amer werd een zijdelingse watertap** aangelegd. Daardoor kan via de Hellebeek en de Goorlaagbeek opnieuw water uit de Vliet naar het Hof van Coolhem stromen.
6. Puurs: extra waterbuffering in Tekbroek
Vroeger was het Tekbroek – goed voor zo’n twintig hectare – verbonden met de Vliet via de Speelmansbeek. Daar werd de oude uitwateringssluis vervangen door een nieuwe kantelstuw*. Zo kan dit gebied in droge periodes het water beter vasthouden en in natte periodes dienen als buffer.
7-8. Lippelo: meer ruimte voor water in Lippelobroek
Ook in Lippelo werd ingezet op extra waterbuffering, over ongeveer veertien hectare. Want dankzij een nieuwe zijdelingse watertap** is het nu mogelijk om water uit de Vliet via de lagergelegen Slootloop naar Lippelobroek te leiden. Stroomafwaarts in de Slootloop werd een kantelstuw* geplaatst. Die kan water vasthouden in droge periodes en ingezet worden als bufferruimte in natte periodes.
Meerdere partners
Het project in de Vlietvallei is een initiatief van:
- gemeenten Puurs-Sint-Amands, Bornem en Londerzeel
- Vlaamse Milieumaatschappij en Vlaamse Landmaatschappij
- Polder Vliet en Zielbeek
- Natuurpunt en Agentschap voor Natuur en Bos
- landbouworganisaties
Dankzij die samenwerking wordt rekening gehouden met de belangen van natuur, landbouw én inwoners.
Waterwoorden uitgelegd *Wat is een stuw? Een stuw is een constructie in een waterloop waarmee het waterpeil geregeld wordt. Door de stuw hoger of lager te zetten, kan water langer worden vastgehouden of sneller worden afgevoerd. Zo helpt een stuw om beter om te gaan met droogte en hevige regen. **Wat is een watertap? Een watertap is een constructie die een deel van het water uit een rivier of beek naar een ander gebied leidt. Zo kan water gecontroleerd worden aangevoerd naar bijvoorbeeld een waterbuffer. Op die manier blijft meer water beschikbaar in droge periodes. |
Meer weten? Surf naar www.poldervlietenzielbeek.be.
Daar vind je ook een brochure over dit project.